İş & Finans

Zeigarnik Etkisi, insanların tamamlanmamış görevleri tamamlanmış olanlara kıyasla daha iyi hatırlama eğiliminde olduğunu ifade eder. Bu durum bilinçaltımızda yatan ve günlük hayatımıza yansıyan birçok durumun da açıklaması olabilir çünkü beynimizde sürekli dönen ve bizi aşırı düşünmeye iten çoğu düşüncenin sebebi tamamlanmamış olmalarıdır.

Dijital detoks, teknolojiyi tamamen hayatından çıkarmak değil; onunla olan ilişkini daha dengeli hale getirmektir. Özellikle artan ekran süresi, sadece zamanını değil, doğrudan ruh halini de etkiliyor. Son yıllarda yapılan araştırmalar, ekran başında geçirilen süre arttıkça insanların kendini daha az iyi hissettiğini gösteriyor. Özellikle gençlerde bu etki çok daha belirgin.

Çoğu insan artık bir dizi ya da filmi dahi baştan sona izleyemediğinden yakınırken, kaydırmalı içerikler her geçen gün odağımızı biraz daha bozup bize biraz daha zarar veriyor. Tam da böyle bir dönemde kitap okumak, daha doğrusu en azından okumaya çalışmak, bizi bu durumdan kurtarabilir.

Telefonunuzu “sadece iki dakika” bakmak için elinize alıp yarım saat sonra hâlâ ekranda olduğunuzu fark ettiğiniz oldu mu? Ya da bir kitabın aynı sayfasını üç kez okuyup hiçbir şey anlamadığınız? Bir film ya da dizi izlerken aynı zamanda Instagram’da video kaydırıp yan sekmede de bir haberi takip ettiğiniz. Modern dünyada dikkatimizi toplamak her zamankinden daha zor. Peki gerçekten ne oldu da dikkatimiz bu kadar kolay dağılıyoruz ve hiçbir şeye odaklanamıyoruz?

Botton’a göre esas ihtiyaç duyduğumuz şeyler sanayiciler değil filozoflar, girişimciler değil sanatçılar, kalabalıklar değil küçük bir dost çevresidir. Toplumun alkışladığı şey ile gerçekten değerli olan şey her zaman aynı değildir. Ve bu ayrımı fark ettiğimiz anda, statü merdiveni daha az korkutucu görünmeye başlar.

Artık propaganda afişlerle değil, algoritmalarla çalışır. Cepheler yoktur ama ekranlar vardır. Mermi yoktur ama bildirimler vardır. İnsanlar tek merkezden değil, kişiselleştirilmiş mesajlarla yönlendirilir. Bu da modern pazarlamayı geçmişteki propagandadan daha etkili hâle getirir; çünkü kişi, yönlendirildiğinin farkında bile olmayabilir.

Herkesin kişisel sandığı ama makro resmi görmediği için toplumsal ve sistematik olduğunu fark edemediği sessiz bir felaketin içindeyiz: İş piyasalarının çok yüksek bir hızla daralması ve hatta yok olan işlere sürekli olarak talebin artması.

Birçok yatırımcı, tek başına erişemeyeceği piyasalara ve ürünlere yatırım fonları sayesinde ulaşabilir. Bu nedenle yatırım fonları, hem yeni başlayanlar hem de deneyimli yatırımcılar için cazip bir seçenek haline gelmiştir.