İş & Finans

Telefonunuzu “sadece iki dakika” bakmak için elinize alıp yarım saat sonra hâlâ ekranda olduğunuzu fark ettiğiniz oldu mu? Ya da bir kitabın aynı sayfasını üç kez okuyup hiçbir şey anlamadığınız? Bir film ya da dizi izlerken  aynı zamanda Instagram’da video kaydırıp yan sekmede de bir haberi takip ettiğiniz. Modern dünyada dikkatimizi toplamak her zamankinden daha zor. Peki gerçekten ne oldu da dikkatimiz bu kadar kolay dağılıyoruz ve hiçbir şeye odaklanamıyoruz? 

Botton’a göre esas ihtiyaç duyduğumuz şeyler sanayiciler değil filozoflar, girişimciler değil sanatçılar, kalabalıklar değil küçük bir dost çevresidir. Toplumun alkışladığı şey ile gerçekten değerli olan şey her zaman aynı değildir. Ve bu ayrımı fark ettiğimiz anda, statü merdiveni daha az korkutucu görünmeye başlar.  

Artık propaganda afişlerle değil, algoritmalarla çalışır. Cepheler yoktur ama ekranlar vardır. Mermi yoktur ama bildirimler vardır. İnsanlar tek merkezden değil, kişiselleştirilmiş mesajlarla yönlendirilir. Bu da modern pazarlamayı geçmişteki propagandadan daha etkili hâle getirir; çünkü kişi, yönlendirildiğinin farkında bile olmayabilir.

Herkesin kişisel sandığı ama makro resmi görmediği için toplumsal ve sistematik olduğunu fark edemediği sessiz bir felaketin içindeyiz: İş piyasalarının çok yüksek bir hızla daralması ve hatta yok olan işlere sürekli olarak talebin artması. 

Birçok yatırımcı, tek başına erişemeyeceği piyasalara ve ürünlere yatırım fonları sayesinde ulaşabilir. Bu nedenle yatırım fonları, hem yeni başlayanlar hem de deneyimli yatırımcılar için cazip bir seçenek haline gelmiştir.

Son yıllarda az sayıda dev şirketin belirli sektörleri neredeyse tamamen ele geçirdiği bir döneme tanıklık ediyoruz. David Autor (MIT ekonomi profesörü) ve ekibinin “superstar firm” adını verdiği bu yapılar, üretkenliği arttırmak bir yana, iş gücü piyasasındaki adaleti bozan ve ücretleri baskılayan bir role bürünüyor.

Özellikle 2000’li yılların başında, sıcak para ile yabancı sermayenin ülkeye yüksek yoğunlukla girişi ve dövizin olduğundan daha düşük tutulması orta sınıf için bir “Lale Devri” dönemiydi.

20. yüzyılın başlarında beyaz yaka olarak çalışmak bir statü göstergesi olarak kabul edilirdi.