Geleceğin Enerji Depolama Yöntemi: Dünyanın En Büyük Kum Bataryası

Akıllı telefonunuzun pili her geçen gün zayıflarken veya elektrikli araçlar için nadir madenler aranırken, çözümün çocukken kale yaptığımız o basit kum tanelerinde saklı olabileceğini hiç düşündünüz mü? Lityum yok, kobalt yok, patlama riski yok. Sadece kum ve ısı. Kulağa çok basit geliyor, değil mi? Bu yazıda, Finlandiya'nın dondurucu soğuklarında geliştirilen ve yenilenebilir enerjinin en büyük sorunu olan "depolama" krizini, dünyanın en basit malzemesiyle çözen devrimsel "Kum Bataryası" teknolojisini inceliyoruz.

Finlandiya'daki Polar Night Energy tesisinde bulunan dünyanın ilk ticari kum bataryası silosu ve termal depolama ünitesi.

Yenilenebilir enerjinin (güneş ve rüzgar) en büyük sorunu sürekliliktir; güneş her zaman açmaz, rüzgar her zaman esmez. Enerjiyi depolamak için kullanılan mevcut lityum-iyon piller ise hem çok pahalıdır hem de ömürleri sınırlıdır. İşte tam bu noktada Finlandiyalı girişim Polar Night Energy, ezber bozan bir fikirle sahneye çıktı: Enerjiyi elektriğe değil, ısıya dönüştürüp kumda saklamak.

Finlandiya'nın Pornainen kentinde inşa edilen ve "dünyanın en büyüğü" unvanını taşıyan bu yeni tesis, aslında devasa, yalıtılmış çelik bir silodan ibaret. İçerisinde binlerce ton ezilmiş sabuntaşı (veya inşaat kumu) bulunuyor. Sistem, güneş ve rüzgar santrallerinden gelen fazla ve ucuz elektriği kullanarak kumu dirençli ısıtma yoluyla 500-600 santigrat dereceye kadar ısıtıyor. Kum, ısıyı tutma konusunda o kadar başarılı bir madde ki, bu ısıyı aylarca hapsedebiliyor.

Bu teknoloji, enerjiyi yazın depolayıp, güneşin hiç görünmediği dondurucu kış aylarında kullanıma sunabiliyor. Depolanan bu muazzam ısı, daha sonra bölgesel ısıtma ağlarına verilerek evleri, ofisleri ve hatta yüzme havuzlarını ısıtmak için kullanılıyor. Yani bu batarya telefonunuzu şarj etmekten ziyade, fosil yakıt (petrol, doğalgaz) yakmadan tüm bir kasabayı ısıtmak için tasarlanmış. Basit, ucuz ve şaşırtıcı derecede verimli.

Kum Bataryası hakkında birkaç Hap Bilgi:

• Lityum piller enerjiyi kısa süre tutabilirken, kum bataryaları ısıyı çok az kayıpla aylarca (mevsimsel olarak) saklayabilir.

• İçinde tehlikeli kimyasallar olmadığı için güvenlidir; en kötü senaryoda kumlar sadece soğur,patlamaz.

• Lityum-iyon bataryalara göre kurulum maliyeti çok daha düşüktür çünkü ana maddesi olan kum (veya taş kırığı) neredeyse bedavadır.

• Pornainen'deki yeni tesisin 100 MWh (megavatsaat) termal enerji depolama kapasitesine sahip olması planlanıyor; bu da binlerce evin kışlık ısınma ihtiyacını karşılayabilir.